προέλευση Φράσεων

All posts in the προέλευση Φράσεων category

Ν Ε Ο Κ Υ Μ Α…. ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΚΑΠΟΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Published May 4, 2016 by elipep2001

αρωμα ψυχής

Το άρωμα της ψυχής είναι η ανάμνηση .. είχε πεί η Γεωργία Σάνδη …
Η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στις αναμνήσεις και στις ελπίδες κατά τα λεγόμενα του Γ.Δροσίνη.
Για μένα όμως η ανάμνηση της λύπης μας γλυκαίνει το παρόν… Αν η ζωή ήταν ένα λουλούδι, οι αναμνήσεις θα ήταν το άρωμά του. 
Μια ωραία ανάμνηση είναι πιο ωραία από την ευτυχία που την προκάλεσε είχε πει ο Μυσσέ..!
Το παρελθόν είναι ένας φάρος και οι αναμνήσεις το φώς του.. Όσο μένει αναμμένος ο φάρος της ψυχής μας τόσο θα φωτίζεται η ζωή μας στα χρόνια που περνούν απο πάνω μας και θα γίνεται σφραγίδα του εσωτερικού μας κόσμου. Και η μουσική των νεανικών μας χρόνων θα μας βοηθά να ξετυλίγουμε το νήμα των όμορφων και δύσκολων εποχών που έχουμε ζήσει.
Κάθε άνθρωπος έχει Α Ν Α Μ Ν Η Σ Ε Ι Σ… Είτε ομορφες είτε άσχημες, είτε χαρούμενες είτε ευτυχισμένες, είτε στενοχωρημένες, είτε εύκολες είτε δύσκολες.. !!!
Η ζωή καθώς προχωράει πάντα αφήνει τα σημάδια της.. Στο χέρι μας είναι να διαλέξουμε ποια θα θυμόμαστε και ποια θα ξεχνάμε για πάντα.
Τα παιδικά μου χρόνια πέρασαν μέσα σε μια μουσική οικογένεια με το τραγούδι τις κιθάρες, μπουζούκι και ακορντεόν καθώς όλοι της οικογένειες απο πατέρα,έως κοντινούς και αγαπημένους θείους είχαν τη μουσική σαν την καλύτερη διασκέδασή τους. Μαζεύονταν και με κέφι έπαιζαν τα παραπάνω όργανα και οι υπολοιποι της παρέας τραγουδούσαν .
Ετσι κι εγώ μεγάλωσα με μουσική παράδοση και αγάπη στο τραγούδι στη μουσική και στο χορό.
Καθώς μεγάλωνα το ρεμπέτικο και παραδοσιακό τραγούδι με οδηγούσε στο ελαφρό τραγούδι και κατόπιν στα νεανικά μου χρονια είχα γίνει λάτρης της μελωδικής παρέας του “νέου κύματος” όπως το ονόμαζαν εκείνη την εποχή. 

“Το νέο κύμα” το πρόλαβα στο τέλος της εποχής του μιας και είχε ξεκινήσει απο τη δεκαετία 60s.
Επηρεάστηκε από το ελαφρύ τραγούδι και αποτελούνταν από λίγα όργανα και συνήθως από μια κιθάρα και από μία φωνή, ήταν τρυφερά και αρκετά συχνά είχαν την μορφή μίας μπαλάντας.

Το νέο κύμα στην πραγματικότητα δεν είχε μόνο την μορφή μιας μπαλάντας και ήρεμης μουσικής. Μπορούσαμε να την εντοπίσουμε και σε άλλες μορφές π.χ.: ροκ, γνήσια λαϊκά και λαϊκότροπα, παραδοσιακά δημοτικά ακόμα και απλά χορευτικά κομμάτια.Συνήθως με τρόπο ποιητικό και συχνά σουρεαλιστικό έπαιζε με τις λέξεις. Φανέρωνε δηλαδή και έβγαζε μία αγάπη προς τα έξω αναλόγως με τους στίχους και για κάθε πάθος.

Σημαντικοί εκπρόσωποι τους είδους αυτού ήταν οι: Γιάννης Σπανός, Λάκης Παππάς, Γιώργος Ζωγράφος, Αρλέτα, Νότης Μαυρίδης, Καίτη Χωματά, Γιάννης Πουλόπουλος, Μιχάλης Βιολάρης, Ρένα Κουμιώτη, Κώστας Χατζής και άλλοι. Από τους βασικούς συνθέτες του “Νέου Κύματος” ήταν και ο Λίνος Κόκοτος, ο Νότης Μαυρούδης, ο Βασίλης Κούμπης, ο Ανδρέας Πρέζας, ο Γίωργος Κριμιζάκης, ο Ηλίας 9 Πηγές: el.wikipedia.org, http://www.musicportal.gr Καραγιάννης και ο Γίαννης Γλέζος, ο Νίκος Μαμαγκάκης, ο Σταύρος Κουγιουμτζής, ο Χρήστος Λέοντης , ο Μάνος Λοΐζος, ο Δήμος Μούτσης και ο Λουκίανος Κηλαϊδόνης. Ο τρόπος ηχογράφησης του νέου κύματος κυκλοφορούσε από κασέτες ακόμα και από CD.

Οι στίχοι του νέου κύματος συνήθιζαν να πλησιάζουν το ερωτικό, κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο. Το νέο κύμα αποτελούνταν συνήθως από μια ομάδα νέων παιδιών, που προσπαθούσαν να εκφραστούν μέσα από τους στίχους ενός κομματιού, ξεκίνησαν χωρίς να έχουν στο μυαλό τους τη δόξα και την καριέρα που τους περίμενε.

Αρκετοί δεν προέρχονταν από τον χώρο της μουσικής αλλά αυτό δεν τους εμπόδισε να ενωθούν και να συνεργαστούν πολλές φορές. Πολλά άτομα τα οποία πήραν μέρος στο νέο κύμα ήταν ακόμα μαθητές, φοιτητές και άλλοι συμμετείχαν στην σκηνή του θεάτρου. Το νέο κύμα δηλαδή τα όνειρα και ο ενθουσιασμός νέων παιδιών τους συνέδεσε μεταξύ τους και ας μην προέρχονταν από το χώρο της μουσικής. Συνήθως οι στίχοι είχαν ως νόημα μια κατάθεση ψυχής από ανθρώπους με ευαισθησία, παιδεία και ταλέντο, που πολύ λίγο νοιάζονταν για το παιχνίδι της αγοράς και τους κανόνες του μάρκετινγκ.

Η Πλάκα της Αθήνας στις αρχές του ’60 γρήγορα εξελίχθηκε ως η γειτονιά του τραγουδιού. Οι σκηνές είχα ιδιαίτερα χαμηλό φωτισμό, καλλιτεχνική εικονογράφηση στους τοίχους, πάγκοι, σκαμνιά, ένα πιάνο, μια κιθάρα και πάνω απ’ όλα παρεΐστικη διάθεση για τραγούδι. Το νέο κύμα είναι από μια παλιά εποχή και πλέον έχει μείνει απλά μια ανάμνηση. Όμως πολλές φορές κάποιες φωτογραφίες από τα κομμάτια και κάποιες μελωδίες μπορούν ακόμα να κρατήσουν ζωντανό κάποιο μέρος του νέου κύματος και μαζί με αυτό να μας υπενθυμίσουν κάποιες αναμνήσεις από την ζωή μας.

Αρκετά συχνά πολλοί νεώτεροι θα ‘θελαν να ζήσουν την εποχή του νέου κύματος και κάποιοι άλλοι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας απλά νοσταλγούν αυτές τις εποχές. Ας ακούσουμε τα τραγούδια του “νέου κύματος” της δεκαετίας του ’60 και οι μεγαλύτεροι ας θυμηθούν τον κόσμο πως ήταν τότε και οι νεότεροι ας προσπαθήσουν να σκεφτούν και να φανταστούν την ζωή τότε.

 

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου πάντα μου κάνει παρέα η μουσική.
Μουσική κάθε είδους .
Aνάλογα την ηλικία,την διάθεση,την στιγμή.
Οι μουσικές του Χατζιδάκι ,του Θεοδωράκη και του Ξαρχάκου χάϊδευαν τ’αυτιά μας και ταξιδεύαμε με τους στίχους του Ρίτσου ,του Ελύτη και του Γκάτσου.

Οι μελωδίες και οι στίχοι των τραγουδιών ,ξεχύνονταν στη γειτονιά πότιζαν την ψυχή μου και ταξίδευα μαζί τους .
Αγάπησα εκείνα τα τραγούδια. Κι ακόμα τα αγαπώ…
Πιάνω συχνά τον εαυτό μου να σιγομουρμουρίζει….
Χάρτινο το φεγγαράκι ….
Kάπου υπάρχει η αγάπη μου…
Είσ’ ένα περιστέρι …
Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου …
Είχα μια θάλασσα στο νου ….
Φέρτε μ’ ένα μαντολίνο …
Αγαπημένες μου φωνές της εποχής της Νάνας Μούσχουρη,της Γιοβάννας και της Τζένης Βάνου.
Φωνές και τραγούδια ερωτικά ,γραμμένα στη μνήμη , ήρθαν ξανά και ξανά και τραγουδήθηκαν σε όμορφες,τρυφερές στιγμές…

Μα αυτό που με σημάδεψε απ’εκείνη την εποχή ,αγαπημένο και χιλιοτραγουδισμένο σ’όμορφες αλλά και δύσκολες στιγμές …
Θάλασσα πλατιά
σ’ αγαπώ γιατί μου μοιάζεις
θάλασσα βαθιά
μια στιγμή δεν ησυχάζεις
λες κι έχεις καρδιά
τη δικιά μου την μικρούλα την καρδιά..
 

Στα οικογενειακά γλέντια κι όχι μόνο οι δίσκοι των 45 στροφών παίζανε μέχρι να χιλιογρατζουνιστούν κι η βελόνα ν’αρχίσει να χοροπηδά.
Ολες οι νέες κυκλοφορίες πλούτιζαν την δισκοθήκη των γονιών μου.
Από Θεοδωράκη ,Ξαρχάκο Μπιθικώτση μέχρι Καζαντζίδη και Βούλα Πάλλα.
Ηταν η εποχή της μεγάλης μετανάστευσης ,το σπίτι κάθε τόσο γεμάτο από συγγενείς που έρχονταν απ’το χωριό ή την επαρχία στην Αθήνα να φτιάξουν τα χαρτιά τους και να φύγουν για Αυστραλία, Καναδά ,Αμερική.Ολοι φιλοξενούνταν στο σπίτι μας και κάθε βράδυ μια μικρή γιορτή στηνόταν με φτωχικούς μεζέδες,κρασί ,τραγούδια και κλάματα.
Η «Συνεφιασμένη Κυριακή » μπερδευόταν με την «Απονη ζωή» και η «Μαντουμπάλα» με το λυγμό του Καζατζίδη …Μαννούλα θα φύγω μην κλάψεις για μένα….
Καθώς μεγάλωνα είχα ακούσματα και απο τις παρέες των αδελφων μου απο την ξένη μουσική. Χιλιοτραγουδισμένα τραγούδια των Beatles, που σάρωναν εκείνη την εποχή των παιδιών των λουλουδιών και των συναυλιών που σημάδεψαν μια νέα εποχή που ερχότανε με τις καινούριες μόδες του μίνι, της καμπάνας, τη σόουλ μιούζικ και πάει λέγοντας.
Ήμουν μικρή αλλά ήξερα όλα τα τραγούδια

του Elvis ,των Beatles και των Rolling Stones .Τραγούδαγα το «Satisfaction» και το «Let It be» και χόρευα ροκ ,μαμπο , γιανκα και σεικ.

 Τα ακούσματα αυτών των τραγουδιών τα παρακολουθούσα απο το μικρό ραδιοφωνάκι που είχε κατασκευάσει μόνος του ο μεγάλος αδελφός μου.

 του Elvis ,των Beatles και των Rolling Stones .Τραγούδαγα το «Satisfaction» και το «Let It be» και χόρευα ροκ ,μαμπο ,γιανκα και σεικ.
Μάλιστα ένα τραγούδι που με νοσταλγία σιγοτραγουδάω ακόμα είναι το «Yesterday»
Yesterday, all my troubles seemed so far away!
Now it looks as though they’re here to stay,
Oh, I believe in yesterday
Suddenly, I’m not half the man I used to be!
There’s a shadow hanging over me,
Oh, yesterday came suddenly.

Αλλά είχα και άλλη πηγή εκμάθησης τραγουδιών. Ήταν ο ερασιτεχνικός σταθμός του αδελφού μου που κάναμε εκπομπές και ήμουν η εκφωνήτρια επειδή είχα ωραία άρθρωση και αγάπη στην επικοινωνία.
Για τον χορό δεν το συζητώ.. ήταν έμφυτο.. κληροδότημα… όλης της οικογένειας.
Στα πάρτυ των αδελφών μου, αλλά και στα πάρτυ των φίλων τους ήμουν πρώτη και καλύτερη, (μιας και οι γονείς μου επέβαλλαν στα αδέλφια μου να με παίρνουν μαζί τους), φόραγα φουστανάκια με βολάν κι ασπρα σοσόνια. Θυμάμαι τους χαμηλούς φωτισμούς και το vermout, brandy.. και χορό μεχρι πρωίας, ζωντανές αναμνήσεις για όλους όσους τα έχουν ζήσει.
Χόρευα μαζί τους ,δοκίμαζα κρυφά βερμουτ στα ψιλόλιγνα ποτήρια ,τσάκιζα τα κρακεράκια και τους ξηρούς καρπούς κι ήξερα όλα τα μυστικά των «μεγάλων » κοριτσιών, μιας και μίλαγαν ελεύθερα μπροστά στη «μικρή». Εζησα δηλαδή ,όλα αυτά που πολύ αργότερα τόσο όμορφα μας θύμισε η Αλκηστις στο τραγούδι της «Τα πιο ωραια λαικα».

Εκείνη την εποχή εμφανίστηκαν και Ελληνικά συγκροτήματα με ανθρώπους πουν λάτρευαν την μουσική και ήταν όλοι νεαροι και νεαρές μαθητές και φοιτητές. Οι Ολύμπιανς , Charms, Idols, Poll..

Κι ήρθε το «νέο κύμα» κι η εποχή των μπουατ.
Σε μπουατ δεν πήγα ,λόγω ηλικίας, μα κάτι τα μεγαλύτερα αδέλφια μου, κάτι η τηλεόραση που στο μεταξύ εισέβαλλε στο σπίτι με κράτησαν ενήμερη και για τις μουσικές τάσεις της εποχής.
Απ’τους αγαπημενους ερμηνευτες της εποχής η Αρλέτα , ο Γιαννης Πουλόπουλος , η Πόπη Αστεριάδη , ο Γ.Ζωγράφος κι η Καίτη Χωματά.
Αμετρητα τα τραγούδια που αγάπησα ,μα πολλές φορές ακόμα σιγομουρμουρίζω
Νύχτα βροχερή άδειο το χέρι
ψάχνει να σε βρει μα δεν το ξέρειπού θα σε βρει
Μια φορά θυμάμαι μ’ αγαπούσες τώρα βροχή
μια φορά θυμάμαι μου μιλούσες τώρα σιωπή.

Ο Γιάννης Πουλόπουλος ήταν αυτός που λάτρεψα πιο πολύ. Ίσως γιατί ήταν πιο κοντά στα χρόνια της εφηβείας μου.
Οι στίχοι και οι μουσικές των τραγουδιών του ήταν για την εφηβική μου ηλικία ένα απαλό χάδι στην ψυχή μου. 
Πάντα αισθηματίας εγώ.. πάντα μελαγχολική η εποχή της εφηβείας μας τα τραγούδια του ήταν μια κατάθεση ψυχής. Θυμάμαι στο δωμάτιο μου είχα μια μεγάλη αφίσα πάνω απο το προσκέφαλο του κρεβατιού μου και απο τον απέναντι τοίχο μια μεγάλη αφίσα της Rom;inas Power και  του Albano.
O adamo ήταν ο τροβαδούρος των μυστικών μου ερώτων και συναισθηματικών σκέψεων.

Αρχές δεκαετίας του 70 η χούντα καλά κρατεί ,το πικαπ κάηκε πιά από την πολύ χρήση και μεις αποχαυνώμαστε μπροστα στο θαύμα της τηλεόρασης με τις μουσικές εκπομπές του Μαστοράκη ,το φεστιβαλ του Σαν Ρέμο και της Θεσ/νίκης.
Εκείνη την εποχή ακούω φανατικά από τον Αdamo τα Amour perdu & Εnsemble
κι απ’τον Αl Bano τα Io Di Notte & ma perque..
Η ελληνική ποπ ανθίζει μαζί με την εφηβεία μου ,μαζεύω πόστερ από το «Φαντάζιο»
κι ακούω Βίκυ –Μαρίνα- Δάκη και Πασχάλη
Αναμνήσεις μένουν οι ωραίες στιγμές
τα φιλιά οι όρκοι κι οι χαρές
ο καιρός κυλάει κι η αγάπες περνούν
κι οι καρδιές μας όλα τα ξεχνούν
Κάποια μέρα φτάνει ένα γκρίζο πρωί
που δεν σου γελά πια η ζωή
και για συντροφιά έχεις τη μοναξιά
κι αναμνήσεις μέσα στην καρδιά
H χούντα μας απαγορεύει τραγούδια του μίκη θεοδωράκη , καμπάνες παντελόνια, φούστες μίνι και μας προσγειώνει σε μια απότομη δύσκολη πραγματικότητα .. τότε είναι που γνωρίζω καλύτερα την ελληνική ροκ.
Λατρεμένοι της εποχής οι Poll , οι Socrates drank the conium οι Peloma Bokiou και οι
Nostradamos.
Είναι η ώρα που αγοράζω και τον πρώτο μου δίσκο . 

Είναι των Poll με τίτλο «Aνθρωπε».
Παίζει από το πρωί ως το βράδυ ,τον φυλάω όμως σαν τα μάτια μου
και μένει πια στο πατρικό μαζί με τ’αλλα κειμήλια της εφηβείας μου.
Αν θες τραγούδια όμορφα ν’ ακούσεις, ήλιε μου
την καρδιά μου ν’ ανοίξεις
Αν θες λουλούδι γύρω σου ν’ ανθίσει,
το θυμό άσ’ τον όλο να σβήσει
Άνθρωπε αγάπα, τη φωτιά σταμάτα
και τη δύναμή σου δώσ’ την στο φιλί σου.

Advertisements

“ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΜΟΥ ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΟΥ”

Published February 7, 2016 by elipep2001

 

 

 

σφουγγαρακης

Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου     

Είναι η φράση της οποίας την προέλευση θα εξερευνήσουμε σήμερα. Φράση χιλιοειπωμένη από τα χείλη πολλών και ιδιαίτερα δημοφιλούς ειδικά τώρα, μια και οι τρέχουσες συγκυρίες οδηγούν τους πολίτες απανταχού στον πλανήτη να υιοθετούν μια κατά κάποιο τρόπο ηττοπαθή στάση απέναντι στα κοινωνικά δρώμενα. Έρχεται κάποια στιγμή που οι προσδοκίες κάθε συνειδητοποιημένου πολίτη συναντιούνται πρόσωπο με πρόσωπο με την επανάληψη των κακώς δρώμενων και την αδυναμία διόρθωσης, αλλαγής ή κατάργησης ολοκληρωτικής κάθε κακώς κείμενης κατάστασης.

Και όταν πια βρισκόμαστε μπροστά στη διάψευση των ελπίδων μας ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί, όταν βλέπουμε πως το μόνο σίγουρο είναι ότι οι υποσχέσεις που εκφράζονται από πλευράς αυτών που ορίσαμε ως αρμόδιους ‘ηγέτες’ μας στην κοινή πορεία προς την πρόοδο και εξυγίανσή μας, μένουν μόνο θεωρία επαναλαμβανόμενη χωρίς καμία πραγμάτωση, μένουμε πληγωμένοι, απαθείς και μονολογώντας ψιθυρίζουμε «Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου».

Ποιος ήταν όμως αυτός ο Παντελής που κάποτε σκόρπιζε και ο ίδιος υποσχέσεις στους κουρασμένους και αγανακτισμένους από την απραξία και παντελή έλλειψη προόδου και αλλαγής που χαρακτήριζε την κοινωνία τους, πολίτες;

Κρητική η προέλευση της φράσης. Βρισκόμαστε εν έτει 1204, χρονολογία στην οποία πραγματοποιήθηκε η κατάκτηση της Κρήτης από τους Ενετούς. Αγανακτισμένοι και απελπισμένοι οι κάτοικοι δεν παραδίδονται στην απελπισία τους μα αγωνίζονται για σύσταση οργανωμένης αντίστασης και οργάνωση των σταδιακών βημάτων τους που απαιτούνται προκειμένου να επιτύχουν την αποτίναξη του ξένου ζυγού.

Μεταξύ αυτών και ο Παντελής Αστραπογιαννάκης, πιο τολμηρός και αποφασισμένος, ο οποίος προχωρά σε πιο αποφασιστική ενέργεια. Παίρνει τα βουνά μαζί με κάποιους άλλους τολμηρούς συμπατριώτες του. Από εκεί κατέβαιναν τις νύχτες και χτυπούσαν τους κατακτητές μέσα στα κάστρα τους. Για να δίνει κουράγιο στους νησιώτες, τούς υποσχόταν ότι θα ελευθέρωναν γρήγορα την Κρήτη, χωρίς όμως στην πραγματικότητα να έχει η ομάδα του τη δύναμη οργάνωσης αλλά και την υποδομή να προχωρήσει σε μία τέτοια μεγάλης μορφής αντίσταση. Παρά ταύτα ο Παντελής κινητοποιημένος από ένα παρορμητισμό αλλά και από την εγγενή, κάθε ανθρώπου, επιθυμία δημιουργίας ελπίδων που θα μπορούσαν να αυξήσουν το θαυμασμό στο πρόσωπό του, συνέχιζε να φυτεύει στις ψυχές των συμπολιτών του την ψευδεπίγραφη ελπίδα της μόνιμης απελευθέρωσής τους.

Με το σήμερα, όμως, και με το αύριο, ο καιρός περνούσε και η κατάσταση του νησιού αντί να καλυτερεύει, χειροτέρευε. Οι Κρητικοί άρχισαν ν’ απελπίζονται. Μα ο Αστραπογιαννάκης δεν έχανε το θάρρος του, εξακολουθούσε να τους δίνει ελπίδες για σύντομη απελευθέρωση. Οι συμπατριώτες του, όμως, δεν τα πίστευαν πια. Όταν, λοιπόν, το ασύγκριτο εκείνο παλικάρι πήγαινε να τους μιλήσει, όλοι έλεγαν: «Ξέρουμε τι θα πεις. Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μoυ!».

Η ιστορία είναι μια σειρά επαναλαμβανόμενων ομόκεντρων κύκλων. Πάντα υπάρχει η ώρα η κρίσιμη για κάθε λαό κατά την οποία καλείται να λάβει μέτρα αντιμετώπισης των δυσχερειών που αντιμετωπίζει. Μόνο που σήμερα πια η οποιαδήποτε δυσχέρεια, ανωμαλία και δυσκολία δεν αφορά ποτέ έναν μόνο λαό. Σήμερα είμαστε μάρτυρες της γνώσης ότι οποιαδήποτε αλλαγή επηρρεάζει και την πιο απόμαρκη έστω και ερημική γωνιά του πλανήτη.

Για αυτό το λόγο ειδικά σήμερα ο κάθε ‘Παντελής’ που παίρνει δικαιωματικά ή μη το ρόλο του υπευθύνου οργάνωσης των μέτρων που πρέπει να ληφθούν και να τηρηθούν απαρέγκλιτα από όλους αν όντως θέλουμε να προσπαθήσουμε για το αναφαίρετο δικαίωμά μας σε μια ποιότητα ζωής, καλό θα ταν να θυμάται πως μία κενή υπόσχεση δεν προκαλεί απλώς την αδιαφορία του κόσμου αλλά ακόμα χειρότερα την σιωπηλά συμφωνημένη πορεία προς την καταστροφή του.

Και όσο για μας τους πολίτες που μένουμε θεατές των λεγομένων και πεπραγμένων κάθε ‘Παντελή’, καλό είναι να συνειδητοποιήσουμε όσο ακόμα έχουμε χρόνο ότι ο ‘Παντελής’ δεν είναι μόνο αυτός που δίνει κενές υποσχέσεις αλλά πολύ χειρότερα αυτός που τις αποδέχεται απαθώς…

(πηγή: Λογοτεχνικό Μπιστρό της Στέλλας)

ΦΟΒΟΥ ΤΟΥΣ ΔΑΝΑΟΥΣ ΚΑΙ ΔΩΡΑ ΦΕΡΟΝΤΕΣ

Published February 7, 2016 by elipep2001

δούρειος ίππος

 

Η φράση “Φοβού τους Δαναους και δώρα φέροντες είναι η μετάφραση στα Ελληνικά της παροιμιώδους φράσης «Timeo Danaos et dona ferentes» που λέγεται δια στόματος Λαοκόοντος στο στίχο 49 της Αινειάδας, έργου του Βιργιλίου.

Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Λαοκόων, ένας από τους Τρώες ιερείς του Θυμβραίου Απόλλωνα, γιος του Πριάμου ή του Αντήνορα, είχε κατά την παράδοση ασεβήσει προς τον θεό του είτε επειδή είχε παντρευτεί και είχε γίνει πατέρας, είτε επειδή είχε έρθει σε σωματική επαφή με τη σύζυγό του μπροστά στο είδωλο του θεού στον ναό. Το αποτέλεσμα της ασέβειάς του ήταν η ‘μικρή’ σε μέγεθος εμπιστοσύνη από πλευράς των συμπολιτών του.

Όταν λοιπόν την ημέρα εκείνη του τελευταίου δέκατου χρόνου του πολέμου οι Τρώες είδαν ότι τα πλοία των εχθρών τους, των Ελλήνων είχαν αποπλεύσει και το μόνο που έστεκε στην παραλία τους ήταν ένα ξύλινο άλογο, ο Δούρειος Ίππος, ένιωσαν στην ολοκληρωτική τους πλειονότητα ανακούφιση μα και ενθουσιασμό για το δώρο που οι εχθροί τους είχαν αποφασίσει να τους αφήσουν, προφανώς ως δείγμα μετανοίας και υποταγής στο μεγαλείο της πόλης της Τροίας που κατάφερε και αντιστάθηκε χωρίς να αλωθεί.

Υπήρξε όμως ξαφνικά μια αντίδραση που εκφράστηκε από τη φωνή του Λαοκόοντα. Ο Βιργίλιος στην Αινειάδα μαρτυρεί τα λόγια του «Equo ne credite, Teucri / Quidquid id est, timeo Danaos et dona ferentes», δηλαδή «Μην εμπιστεύεστε το άλογο, Τρώες. / Οτιδήποτε κι αν είναι, φοβάμαι τους Έλληνες ακόμα κι όταν φέρνουν δώρα».

Η μυθική ιστορία μας είναι κατά βάση γνωστή. Οι Τρώες αψήφησαν τη συμβουλή του ξεγελασμένοι από τονΣίνωνα. Οργισμένος τότε ο Λαοκόων πέταξε το ακόντιό του στο ξύλινο άλογο. Εκείνη την ώρα ο θεός Ποσειδώνας, επειδή υποστήριζε τους Έλληνες, έστειλε δύο θαλάσσια φίδια και έπνιξαν τον Λαοκόοντα και τους γιούς του, Αντίφα (ή Αντιφάντη) και Θυμβραίο, εικόνα οικεία από το γλυπτό ρωμαϊκής περιόδου τριών Ροδίων καλλιτεχνών, το οποίο σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο του Βατικανού.

Ο Δούρειος Ίππος οδηγήθηκε από την κεντρική πύλη της εισόδου στο εσωτερικό της πόλης και η άλωσή της από τους Έλληνες ολοκληρώθηκε μέσα σε ένα βράδυ. Η φράση όμως που ειπώθηκε από πλευράς του Λαοκόοντα σε μια προσπάθεια από πλευράς του να διασφαλιστεί, όσο περισσότερο είναι εφικτό, η ασφάλεια των συμπολιτών του έμεινε στο πέρασμα των αιώνων μέχρι σήμερα χωρίς αλλαγή ουσιαστική στη σημασία της.

Κάθε φορά που κάποιος βρίσκεται στη θέση του λαμβάνοντα απροσδόκητα ‘δώρα’ ή παροχές, θυμάται από μόνος ή ακούγοντάς το από τους γύρω του τη φράση αυτή που μάς έχει συντροφέψει εννοιολογικά στο πέρασμα των αιώνων.

Η προσφορά ως χειρονομία έχει αποκτήσει στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας το ένδυμα της καχυποψίας. Πάντοτε στις συναναστροφές ευρύτερου πλαισίου υπήρχε προσφορά με ανταπόδοση, με κάποιο γνωστό ή συμφωνημένο τίμημα. Μόνο που στις στενότερες διαπροσωπικές σχέσεις η προσφορά άνευ όρων ή ανταλλαγμάτων είχε εξίσου δυναμική παρουσία.

Σήμερα όμως που όλοι μας μεγαλώνουμε μέσα σε ένα κλίμα αυξανόμενης θαρρείς ανάγκης να προστατευτούμε από τα ‘κρυμμένα’ κίνητρα των άλλων γύρω μας, φορτωνόμαστε επίκτητα την εγωκεντρική στάση που διασφαλίζει κατά την γνώμη των πολλών την ‘προστασία’ των κεκτημένων μας. Και αυτό όπως έχει αποδειχθεί από την Ιστορία είναι χρήσιμο και σοφό μια και στην παγκόσμια σκακιέρα του κόσμου τούτου του μικρού, του μέγα, πάντα υπάρχει ένα τίμημα για κάθε ‘χάρη’ που προσφέρεται στη διάρκεια της εκάστοτε ‘παρτίδας’.

Οι ‘Δαναοί’ αλλάζουν πρόσωπο, εθνικότητα και αρχηγούς μα πάντα ο στόχος παραμένει ουσιαστικά ίδιος: να επιτύχουν την κατάκτηση αυτού που επιθυμούν. Η επιφύλαξη λοιπόν ως πρώτη αντίδραση σε κάθε τι που προσφέρεται αμαχητί δεν είναι κακή ιδέα. Είναι αντιθέτως ο διακόπτης ασφαλείας απέναντι σε κάθε κεκαλυμμένο κίνδυνο. Μόνο που επειδή οι ακραίες συμπεριφορές δεν οδηγούν παρά μόνο σε ακραία αποτελέσματα καλό είναι να θυμόμαστε ότι οι σχέσεις δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο σε παγκόσμιο και προσωπικό επίπεδο.

Πάντα θα υπάρχει η δύναμη της προσφοράς σε προσωπικό, ατομικό επίπεδο μα και η εξατομικευμένη προσφορά σε ευρύτερες ομάδες κοινωνικών συνόλων. Η ειδοποιός της διαφορά είναι αυτή που της δίνει και την δύναμη της αναλλοίωτης και ισοδύναμης παρουσίας της στη ζωή μας. Είναι η αγάπη. Είναι η ανάγκη η ανθρώπινη να γεμίζουμε από την πράξη και μόνο την ίδια, από την αίσθηση ότι προσφέρουμε στο κοινό καλό και βιώνουμε το μεγαλείο της αγάπης για τον συνάνθρωπο άρα και για τον εαυτό μας.

Ανεξαρτήτως λοιπόν των ‘Δαναών’ και του ‘φόβου’ τους ας μην αφεθούμε στην απώλεια της μνήμης της ψυχής μας. Της μνήμης της πρώτης αγάπης που βίωσε ερχόμενη στη ζωή. Και ας προσπαθούμε να ζούμε παρέα με την επιφύλαξη αλλά πάντα χέρι χέρι με την αγάπη.

(πηγή: Απο Λογοτεχνικό Μπιστρό της Στέλλας)